Presja sieci handlowych i próby zmiany umów
Wchodzące w życie rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) wprowadza w Unii Europejskiej pojęcie „wytwórcy” – podmiotu prawnego odpowiedzialnego za pełną zgodność opakowania z wymogami UE, przeprowadzenie oceny ryzyka, przygotowanie dokumentacji technicznej oraz podpisanie deklaracji zgodności.
Jak wskazuje ZPPM, tuż przed wejściem przepisów w życie część sieci handlowych zaczęła wysyłać do zakładów mleczarskich pisma i aneksy do umów. Żądają w nich – często pod rygorem kilkudniowego terminu – przejęcia pełnej roli „wytwórcy” dla produktów sprzedawanych pod markami własnymi tych sieci.
Wykładnia UE jest jednoznaczna: odpowiedzialności nie da się przerzucić
Zdaniem ZPPM takie działania sieci handlowych są bezprawne. Przepisy PPWR jednoznacznie wskazują, że status „wytwórcy” ma podmiot, który wprowadza produkt do obrotu pod własną nazwą lub marką – czyli w przypadku marek własnych jest to sieć handlowa, a nie realizujący zlecenie zakład przetwórczy.
Samo fizyczne wyprodukowanie towaru czy posiadanie zaplecza technologicznego nie czyni z dostawcy „wytwórcy” w świetle prawa unijnego. Co kluczowe, roli tej nie można przenieść na drugą stronę żadną klauzulą umowną ani aneksem, co potwierdziły oficjalne wytyczne Komisji Europejskiej z czerwca 2026 roku.
– Ról zapisanych w prawie unijnym nie da się dowolnie przenosić umową. Przy markach własnych wytwórcą jest właściciel marki, czyli sieć handlowa — i to ona odpowiada za zgodność opakowania. Nie uchylamy się od obowiązków, które PPWR nakłada na zakłady; sprzeciwiamy się jedynie przypisywaniu nam roli, która z mocy prawa należy do kogo innego – podkreśla Marcin Hydzik, Prezes Zarządu ZPPM.
Apel do Ministerstwa i postulaty branży
W związku z narastającym problemem ZPPM skierował formalne pismo do Ministerstwa Klimatu i Środowiska z wnioskiem o pilne wydanie oficjalnego stanowiska interpretacyjnego jeszcze przed 12 sierpnia 2026 roku. Przetwórcy deklarują pełną gotowość do współpracy z administracją rządową, wskazując, że jasne zasady leżą w interesie całego rynku oraz konsumentów.
ZPPM oczekuje od polskich organów administracji:
- Jednoznacznego komunikatu przed 12 sierpnia 2026 r. potwierdzającego, że przy markach własnych status „wytwórcy” w rozumieniu PPWR przysługuje wyłącznie właścicielowi marki (sieci handlowej) – zgodnie z wykładnią Komisji Europejskiej.
- Potwierdzenia bezskuteczności zapisów umownych – jasnego wskazania, że odpowiedzialności tej nie można przenieść na dostawcę aneksami lub klauzulami i nie mają one mocy prawnej wobec organów kontrolnych.
- Zaprzestania nakładania nadmiernych wymogów – wstrzymania praktyk, w których sieci handlowe egzekwują od dostawców żywności wprowadzania dodatkowych, nieuzasadnionych prawnie oznaczeń na opakowaniach.
Źródło: Związek Polskich Przetwórców Mleka
Fot. Red.