W obecnych realiach biznesowych zarządzanie ryzykiem ma na celu nie tylko ochronę firm. Coraz częściej staje się również czynnikiem napędzającym ich rozwój. W Polsce nadal dominuje ten pierwszy model, ale przedsiębiorstwa powoli zaczynają doceniać także strategiczną rolę zarządzania ryzykiem.
Co ogranicza rozwój firm?
Raport firmy Coface pokazuje, że przedsiębiorstwa często same spowalniają swój rozwój. Choć czynniki zewnętrzne i związane z rynkiem nadal wpływają na funkcjonowanie organizacji, to duże znaczenie mają także procesy wewnętrzne, które ograniczają wzrost.
Tempo podejmowania decyzji spowalniają przede wszystkim napięcia między działami sprzedaży i zarządzania ryzykiem, trudności w wykorzystaniu dostępnych danych oraz zbyt późne włączanie analizy ryzyka do procesu decyzyjnego. Co więcej, z globalnych badań Coface nad zarządzaniem ryzykiem wynika, że, blisko 60% firm uważa, że rekomendacje zespołów do spraw ryzyka są zbyt ostrożne i oderwane od realiów rynku2, co utrudnia współpracę i sprawne działania. Problem pogłębia także rozproszenie danych – ponad połowa organizacji deklaruje, że informacje z różnych rynków nie są odpowiednio zintegrowane.
– Wiele organizacji nadal koncentruje się na unikaniu ryzyka zamiast na świadomym wykorzystywaniu pojawiających się szans. Połowa respondentów uważa, że bezpieczniej jest powiedzieć „nie” niż „tak” i poszukać sposobu na realizację projektu w kontrolowanych warunkach. Jednocześnie rosną oczekiwania wobec funkcji zarządzania ryzykiem – jedynie 24% badanych postrzega ją jako partnera wspierającego rozwój, szacujemy jednak, że w perspektywie kilku lat odsetek ten wzrośnie do 44% – mówi dr Mateusz Dadej, Główny Ekonomista Coface w Polsce i Regionie Europy Środkowo-Wschodniej. – Na podstawie naszych badań i obserwacji możemy stwierdzić, że sukces odniosą te organizacje, które odejdą od formalnego angażowania funkcji zarządzania ryzykiem na rzecz jej rzeczywistej integracji ze strategią wzrostu – mówi ekspert.
Zarządzanie ryzykiem w polskich firmach
Polskie organizacje chcą się rozwijać, ale nadal podchodzą do ryzyka z dużą ostrożnością. Tylko 20% z nich postrzega funkcję zarządzania ryzykiem jako strategicznego partnera wspierającego wzrost. To wynik niższy od globalnej średniej (24%). Eksperci z firmy Coface wskazują jednak, że ten trend zaczyna się zmieniać. Podkreślają jednocześnie, że zarządzanie ryzykiem jest często włączane do procesu podejmowania decyzji zbyt późno – często na jego zaawansowanym etapie (23% w Polsce wobec 10% globalnie)3.
Ostrożność widoczna jest również w sposobie podejmowania decyzji – jedynie 21% organizacji deklaruje, że są gotowe wejść na nowe rynki przy niepełnych informacjach, a 38% koncentruje się przede wszystkim na określeniu warunków, które muszą zostać spełnione przed podjęciem działania. Jednocześnie tylko 15% firm zadaje sobie pytanie, jak w bezpieczny sposób wykorzystać pojawiające się szanse4. Dane te pokazują, że wiele polskich organizacji nadal stawia na ograniczanie ryzyka zamiast na świadome zarządzanie nim. Niestety, utrudnia to wykorzystywanie okazji do rozwoju.
Zmiana roli zarządzania ryzykiem
Coraz więcej przedsiębiorstw zaczyna dostrzegać, że zarządzanie ryzykiem to również strategiczny partner wspierający wzrost firmy, a nie jedynie narzędzie pozwalające kontrolować zgodność czy ograniczać zagrożenia.
Badania globalne pokazują, że duże znaczenie we wspieraniu rozwoju zyskują dane, chociaż nadal jedynie 20% przedsiębiorstw dysponuje spójnymi danymi na wszystkich swoich rynkach5. Firmy oczekują także coraz większego wykorzystania analiz predykcyjnych oraz narzędzi opartych na sztucznej inteligencji, które pozwolą szybciej przewidywać scenariusze i ograniczać niepewność przy zachowaniu odpowiedniej kontroli.
– Ponieważ 77% organizacji poszukuje analiz o charakterze predykcyjnym, dążą one do przejścia od angażowania funkcji zarządzania ryzykiem na etapie końcowej weryfikacji do jej wcześniejszego, bardziej strategicznego udziału w podejmowaniu decyzji dotyczących wzrostu. Rosną również oczekiwania wobec partnerów zewnętrznych. Najbardziej pożądane stają się prognozy dotyczące przyszłych zmian rynkowych oraz wsparcie w podejmowaniu odważniejszych decyzji biznesowych. Według respondentów partnerzy powinni łączyć wiedzę, dane oraz zdolność przewidywania przyszłych scenariuszy – mówi dr Mateusz Dadej.
Czy jesteśmy gotowi na nowe zarządzanie ryzykiem?
Zmiana modelu zarządzania ryzykiem w firmach oznacza również nowe spojrzenie na sposób zarządzania ludźmi i podejmowanie decyzji w organizacji.
Polska znajduje się obecnie w fazie dynamicznych przemian, w której mamy do czynienia z wyraźnymi ambicjami dotyczącymi rozwoju. Jednocześnie ambicje te są równoważone przez dużą ostrożność organizacji oraz zróżnicowany poziom dojrzałości w zakresie zarządzania ryzykiem.
– By przejść na nowy, bardziej dojrzały model zarządzania ryzykiem, konieczne będzie włączanie go już na najwcześniejszych etapach kształtowania decyzji. Należy zapewnić udział zespołów ds. ryzyka jeszcze przed wyznaczeniem kierunku strategicznego. Ważne jest także usuwanie barier w procesach decyzyjnych, budowanie zaufania do decyzji opartych na danych, czyli umożliwienie zespołom podejmowania dzałań z większą pewnością dzięki wykorzystaniu analiz predykcyjnych. Przede wszystkim potrzebna jest jednak zmiana kultury postrzegania ryzyka – odejście od podejścia skoncentrowanego na kontroli i ograniczeniach na rzecz wspierania biznesu – podsumowuje dr Mateusz Dadej.
1 Zarządzanie ryzykiem: od kontroli ryzyka do napędzania wzrostu, s. 9.
2 Badanie Coface: W obliczu niepewności szybkie podejmowanie decyzji ponownie staje się kluczową kwestią dla firm. [Dostęp: https://www.coface.pl/publikacje-ekonomiczne-i-analizy/badanie-coface-w-obliczu-niepewnosci-szybkie-podejmowanie-decyzji-ponownie-staje-sie-kluczowa-kwestia-dla-firm#paraliz-decyzyjny-nowe-powazne-ryzyko].
3 Zarządzanie ryzykiem: od kontroli ryzyka do napędzania wzrostu, s.2.
4 Tamże.
5 Badanie Coface: W obliczu niepewności szybkie podejmowanie decyzji ponownie staje się kluczową kwestią dla firm. [Dostęp: https://www.coface.pl/publikacje-ekonomiczne-i-analizy/badanie-coface-w-obliczu-niepewnosci-szybkie-podejmowanie-decyzji-ponownie-staje-sie-kluczowa-kwestia-dla-firm#paraliz-decyzyjny-nowe-powazne-ryzyko].
Źródło: DS Communications
Fot: mat. prasowe
Co ogranicza rozwój firm?
Raport firmy Coface pokazuje, że przedsiębiorstwa często same spowalniają swój rozwój. Choć czynniki zewnętrzne i związane z rynkiem nadal wpływają na funkcjonowanie organizacji, to duże znaczenie mają także procesy wewnętrzne, które ograniczają wzrost.
Tempo podejmowania decyzji spowalniają przede wszystkim napięcia między działami sprzedaży i zarządzania ryzykiem, trudności w wykorzystaniu dostępnych danych oraz zbyt późne włączanie analizy ryzyka do procesu decyzyjnego. Co więcej, z globalnych badań Coface nad zarządzaniem ryzykiem wynika, że, blisko 60% firm uważa, że rekomendacje zespołów do spraw ryzyka są zbyt ostrożne i oderwane od realiów rynku2, co utrudnia współpracę i sprawne działania. Problem pogłębia także rozproszenie danych – ponad połowa organizacji deklaruje, że informacje z różnych rynków nie są odpowiednio zintegrowane.
– Wiele organizacji nadal koncentruje się na unikaniu ryzyka zamiast na świadomym wykorzystywaniu pojawiających się szans. Połowa respondentów uważa, że bezpieczniej jest powiedzieć „nie” niż „tak” i poszukać sposobu na realizację projektu w kontrolowanych warunkach. Jednocześnie rosną oczekiwania wobec funkcji zarządzania ryzykiem – jedynie 24% badanych postrzega ją jako partnera wspierającego rozwój, szacujemy jednak, że w perspektywie kilku lat odsetek ten wzrośnie do 44% – mówi dr Mateusz Dadej, Główny Ekonomista Coface w Polsce i Regionie Europy Środkowo-Wschodniej. – Na podstawie naszych badań i obserwacji możemy stwierdzić, że sukces odniosą te organizacje, które odejdą od formalnego angażowania funkcji zarządzania ryzykiem na rzecz jej rzeczywistej integracji ze strategią wzrostu – mówi ekspert.
Zarządzanie ryzykiem w polskich firmach
Polskie organizacje chcą się rozwijać, ale nadal podchodzą do ryzyka z dużą ostrożnością. Tylko 20% z nich postrzega funkcję zarządzania ryzykiem jako strategicznego partnera wspierającego wzrost. To wynik niższy od globalnej średniej (24%). Eksperci z firmy Coface wskazują jednak, że ten trend zaczyna się zmieniać. Podkreślają jednocześnie, że zarządzanie ryzykiem jest często włączane do procesu podejmowania decyzji zbyt późno – często na jego zaawansowanym etapie (23% w Polsce wobec 10% globalnie)3.
Ostrożność widoczna jest również w sposobie podejmowania decyzji – jedynie 21% organizacji deklaruje, że są gotowe wejść na nowe rynki przy niepełnych informacjach, a 38% koncentruje się przede wszystkim na określeniu warunków, które muszą zostać spełnione przed podjęciem działania. Jednocześnie tylko 15% firm zadaje sobie pytanie, jak w bezpieczny sposób wykorzystać pojawiające się szanse4. Dane te pokazują, że wiele polskich organizacji nadal stawia na ograniczanie ryzyka zamiast na świadome zarządzanie nim. Niestety, utrudnia to wykorzystywanie okazji do rozwoju.
Zmiana roli zarządzania ryzykiem
Coraz więcej przedsiębiorstw zaczyna dostrzegać, że zarządzanie ryzykiem to również strategiczny partner wspierający wzrost firmy, a nie jedynie narzędzie pozwalające kontrolować zgodność czy ograniczać zagrożenia.
Badania globalne pokazują, że duże znaczenie we wspieraniu rozwoju zyskują dane, chociaż nadal jedynie 20% przedsiębiorstw dysponuje spójnymi danymi na wszystkich swoich rynkach5. Firmy oczekują także coraz większego wykorzystania analiz predykcyjnych oraz narzędzi opartych na sztucznej inteligencji, które pozwolą szybciej przewidywać scenariusze i ograniczać niepewność przy zachowaniu odpowiedniej kontroli.
– Ponieważ 77% organizacji poszukuje analiz o charakterze predykcyjnym, dążą one do przejścia od angażowania funkcji zarządzania ryzykiem na etapie końcowej weryfikacji do jej wcześniejszego, bardziej strategicznego udziału w podejmowaniu decyzji dotyczących wzrostu. Rosną również oczekiwania wobec partnerów zewnętrznych. Najbardziej pożądane stają się prognozy dotyczące przyszłych zmian rynkowych oraz wsparcie w podejmowaniu odważniejszych decyzji biznesowych. Według respondentów partnerzy powinni łączyć wiedzę, dane oraz zdolność przewidywania przyszłych scenariuszy – mówi dr Mateusz Dadej.
Czy jesteśmy gotowi na nowe zarządzanie ryzykiem?
Zmiana modelu zarządzania ryzykiem w firmach oznacza również nowe spojrzenie na sposób zarządzania ludźmi i podejmowanie decyzji w organizacji.
Polska znajduje się obecnie w fazie dynamicznych przemian, w której mamy do czynienia z wyraźnymi ambicjami dotyczącymi rozwoju. Jednocześnie ambicje te są równoważone przez dużą ostrożność organizacji oraz zróżnicowany poziom dojrzałości w zakresie zarządzania ryzykiem.
– By przejść na nowy, bardziej dojrzały model zarządzania ryzykiem, konieczne będzie włączanie go już na najwcześniejszych etapach kształtowania decyzji. Należy zapewnić udział zespołów ds. ryzyka jeszcze przed wyznaczeniem kierunku strategicznego. Ważne jest także usuwanie barier w procesach decyzyjnych, budowanie zaufania do decyzji opartych na danych, czyli umożliwienie zespołom podejmowania dzałań z większą pewnością dzięki wykorzystaniu analiz predykcyjnych. Przede wszystkim potrzebna jest jednak zmiana kultury postrzegania ryzyka – odejście od podejścia skoncentrowanego na kontroli i ograniczeniach na rzecz wspierania biznesu – podsumowuje dr Mateusz Dadej.
1 Zarządzanie ryzykiem: od kontroli ryzyka do napędzania wzrostu, s. 9.
2 Badanie Coface: W obliczu niepewności szybkie podejmowanie decyzji ponownie staje się kluczową kwestią dla firm. [Dostęp: https://www.coface.pl/publikacje-ekonomiczne-i-analizy/badanie-coface-w-obliczu-niepewnosci-szybkie-podejmowanie-decyzji-ponownie-staje-sie-kluczowa-kwestia-dla-firm#paraliz-decyzyjny-nowe-powazne-ryzyko].
3 Zarządzanie ryzykiem: od kontroli ryzyka do napędzania wzrostu, s.2.
4 Tamże.
5 Badanie Coface: W obliczu niepewności szybkie podejmowanie decyzji ponownie staje się kluczową kwestią dla firm. [Dostęp: https://www.coface.pl/publikacje-ekonomiczne-i-analizy/badanie-coface-w-obliczu-niepewnosci-szybkie-podejmowanie-decyzji-ponownie-staje-sie-kluczowa-kwestia-dla-firm#paraliz-decyzyjny-nowe-powazne-ryzyko].
Źródło: DS Communications
Fot: mat. prasowe
