Najprawdopodobniej już 1 stycznia 2018 r. wejdzie w życie ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej. Ustawa ta może rozwiązać problem kontynuacji działalności gospodarczej zmarłego przedsiębiorcy. Obecnie wraz ze śmiercią właściciela kończy się byt prawny jego firmy. W praktyce znacząco utrudnia to przejęcie działalności zmarłego przez jego następców prawnych. Projekt wprowadza możliwość funkcjonowania przedsiębiorstwa po śmierci przedsiębiorcy pod dotychczasową nazwą, z dodatkiem zwrotu „w spadku”. Przedsiębiorstwo takie, do czasu zakończenia postępowania spadkowego, prowadzone byłoby przez zarządcę sukcesyjnego. Zarządca taki mógłby być wyznaczony przez spadkodawcę lub też przez samych spadkobierców. W pierwszym przypadku zarząd sukcesyjny powstanie z mocy prawa wraz ze śmiercią przedsiębiorcy, w drugim – dopiero z chwilą wpisu zarządcy do CEIDG.
Rewolucja w ochronie danych osobowych
25 maja 2018 r. zacznie obowiązywać unijne rozporządzenie o ochronie danych osobowych (RODO). Regulacja ta zastąpi dotychczasowe przepisy dotyczące ochrony danych osobowych i nałoży na przedsiębiorców w całej UE nowe, rozległe obowiązki w tym zakresie. Novum tej regulacji będzie m.in. to, że naruszenie przez przedsiębiorcę przepisów o ochronie danych osobowych będzie wiązać się z ryzykiem nałożenia na niego kary finansowej nawet do 20 mln euro lub 4% wartości rocznego obrotu przedsiębiorstwa (decyduje wartość wyższa). RODO wprowadza zasadę rozliczalności, zgodnie z którą to przedsiębiorca musi wykazać, że stosuje się do wszystkich obowiązków ochrony danych. Nowe prawo obowiązywać będzie wszystkich przedsiębiorców, którzy w swojej działalności przetwarzają jakiekolwiek dane osobowe osób fizycznych: klientów, pracowników czy nawet kandydatów na pracowników. RODO obowiązywać będzie bezpośrednio w każdym kraju UE.
Zatrudnianie cudzoziemców*
Od 1 stycznia 2018 r. wchodzą w życie zmiany dotyczące zatrudniania cudzoziemców w charakterze pracownika sezonowego. Mają ułatwić dotychczas obowiązujące procedury wymagające uzyskania zezwolenia przed urzędem wojewódzkim. Przepisy wprowadzają nowy typ zezwolenia, który dotyczyć będzie wykonywania przez cudzoziemców prac sezonowych. Zezwolenie takie będzie wydawał starosta właściwy ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania pracodawcy, na okres do dziewięciu miesięcy w roku kalendarzowym.
Wydawane będzie, m.in. jeżeli:
- wysokość wynagrodzenia, określona w umowie z cudzoziemcem, nie będzie niższa od wynagrodzenia pracowników wykonujących w tym samym wymiarze czasu pracę porównywalnego rodzaju lub na porównywalnym stanowisku;
- podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi dołączył do wniosku o wydanie zezwolenia na pracę sezonową informację starosty o braku możliwości zapewnienia pracodawcy pracownika przez urząd pracy.
Starosta rozpatrywać ma wnioski o wydanie zezwolenia na pracę sezonową z uwzględnieniem pierwszeństwa cudzoziemców, którzy co najmniej raz w okresie 5 lat poprzedzających złożenie wniosku, wykonywali pracę na rzecz danego pracodawcy na podstawie zezwolenia na pracę sezonową.
Jeżeli zezwolenie dotyczyć ma pracy cudzoziemca w charakterze pracownika tymczasowego, w zezwoleniu na pracę będzie określany tzw. pracodawca użytkownik, czyli pracodawca na rzecz którego praca będzie wykonywana. Zezwolenie na pracę sezonową wydawane będzie na czas nie dłuższy niż dziewięć miesięcy w roku kalendarzowym.
Podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na pracę sezonową lub jego przedłużenie będzie zobowiązany do dokonania wpłaty w wysokości nie większej niż 10% minimalnego wynagrodzenia za pracę za każdego cudzoziemca.
Zaległy urlop
Dodatkowe zapowiadane zmiany to obowiązek wykorzystania urlopu w roku kalendarzowym, w którym nabyliśmy do niego prawo. Jest to rozwiązanie funkcjonujące w krajach tzw. „starej” Unii Europejskiej.
W niektórych krajach europejskich funkcjonują bardzo daleko idące rozwiązania, zgodnie z którymi pracownik jest zobowiązany wziąć dłuższy urlop obejmujący dwa tygodnie w okresie od 1 maja do 31 października, natomiast pozostały urlop do końca danego roku lub najdalej do 31 marca roku kolejnego.
Obecnie w Polsce pracownicy powinni wykorzystać urlop do 30 września kolejnego roku kalendarzowego, ale nawet jeśli nie zostanie on wykorzystany nie „przepada” dopóki prawo do urlopu się nie przedawni.
Premie w wynagrodzeniu
Kolejną zmianą w prawie pracy proponowaną do wprowadzenia w 2018 r. jest możliwość ograniczenia możliwości wypłacania pracownikom uznaniowych składników wynagrodzenia. Zmieniane przepisy mają określić procentowo maksymalny udział premii w wypłacanym wynagrodzeniu, co zdaniem przedstawicieli Komisji Kodyfikacyjnej powołanej przez Minister Pracy wzmacnia ochronę wynagrodzenia i jego funkcję służącą zapewnieniu środków utrzymania pracownikowi i członkom jego rodziny. Opinie przedstawicieli pracodawców na temat tych zmian są bardzo sceptyczne – propozycja ta stanowi dosyć daleko posuniętą ingerencję państwa w zasady wynagradzania pracowników.
Ulga na „start”
Od 2018 r. ma być też wprowadzona tzw. „ulga na start” dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą. Młodzi biznesmeni przez pierwsze pół roku działalności nie musieliby w ogóle płacić składek ZUS, później mieliby zniżkę w ich opłacaniu przez dwa lata (taka ulga obowiązuje obecnie).
Obniżone składki będą mogli jednak płacić tylko ci przedsiębiorcy, którzy w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed otwarciem biznesu, na który chcą skorzystać z ulgi, nie prowadzili innego oraz nie będą współpracować z byłym pracodawcą, u którego w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym wykonywali czynności wchodzące w zakres planowanej działalności gospodarczej.
Adam Tula, Adwokat
Rykowski & Gniewkowski Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Sp.k.
