Franczyza rośnie w siłę

Franczyza to sprawdzony sposób na własny biznes oparty na cudzym pomyśle, wiedzy i doświadczeniach. Jest długookresową, stałą współpracą pomiędzy przedsiębiorcami – franczyzodawcą a franczyzobiorcą. Franczyzodawca użycza marki oraz w sposób ciągły przekazuje franczyzobiorcy „know-how” przez cały okres obowiązywania umowy. W zamian franczyzobiorca uiszcza na rzecz dawcy opłaty franczyzowe lub inne uzgodnione świadczenia. W zależności od umowy – mamy do czynienia z franczyzą miękką (franczyzą dystrybucji produktu) oraz z franczyzą twardą (franczyzą formuły przedsiębiorstwa). Oba modele różnią się stopniem wzajemnego zaangażowania we współpracę. We franczyzie miękkiej, właściciel sklepu ma co prawda większą swobodę podejmowania decyzji biznesowych, ale i mniej otrzymuje od franczyzodawcy. We franczyzie twardej musi ściśle przestrzegać wszystkich standardów, nie ma możliwości podejmowania strategicznych decyzji we własnym zakresie, ale za to „opieka” franczyzodawcy jest znaczna i daje większe gwarancje odniesienia sukcesu, zwłaszcza w tak trudnych czasach, jak obecne. Tyle teorii. Spójrzmy na cyfry, bo to one najlepiej odzwierciedlają popularność tego rodzaju biznesu.

kryzys?
- Nie we franczyzie!

Rok 2009 był zdecydowanie dobrym okresem dla graczy na rynku sieci franczyzowych. Pomimo, że upłynął pod kątem spowolnienia gospodarczego, przyniósł znaczący wzrost liczby zawartych umów franczyzowych i agencyjnych – na polskim rynku powstało ponad 5,5 tys. przedsiębiorstw na licencji franczyzowej. Według raportu PROFIT system na rynku pojawiły się 124 nowe sieci franczyzowe. W ubiegłym roku powstało ponad 5,5 tys. nowych punktów franczyzowych. Jak donosi raport PROFIT system – jest to największy przyrost w historii polskiej franczyzy. Najwięcej punktów przybyło w branży art. spożywczych i przemysłowych – blisko 3 tysiące jednostek. Ogółem na początku tego roku w Polsce działało 32 248 placówek franczyzowych w ramach 565 systemów. Eksperci PROFIT system szacują, że jeśli tempo wzrostu się utrzyma, w tym roku polski rynek franczyzy ma szansę urosnąć o blisko 70 nowych systemów, a liczba punktów franczyzowych może przekroczyć 37 tys. „Spowolnienie gospodarcze było dla polskiej franczyzy również czasem weryfikacji modeli franczyzowych” – mówi Michał Wiśniewski, dyrektor działu doradztwa we franczyzie PROFIT system. – „Z naszych analiz wynika, że aż 39 sieci zakończyło działalność franczyzową. Jest to największa liczba rezygnacji z modelu franczyzowego od 2003 roku.”

Franczyza na eksport

Na polskim rynku działają zarówno nasze rodzime sieci franczyzowe, jak i te zagraniczne. Tych pierwszych jest obecnie 410, a drugich – 155. Warte odnotowania jest to, że już 65 systemów (11,5 proc. ogółu sieci franczyzowych w Polsce) otwiera swoje placówki handlowo-usługowe poza granicami naszego kraju. „Ekspansja zagraniczna jest w tym przypadku tzw. „ucieczką do przodu”, wyprzedzeniem sytuacji, w której mogłoby nastąpić spowolnienie rozwoju przedsiębiorstwa na polskim rynku. Główne kierunki ekspansji polskich systemów to: Rosja, Czechy, Słowacja, Ukraina, Litwa. Na kolejnych miejscach znajdują się Węgry, Estonia, Łotwa, Austria i Niemcy” – mówi Michał Wiśniewski.

Franczyza
– ile kosztuje?

W każdy biznes trzeba zainwestować, aby później czerpać z niego zyski. Nie inaczej rzecz się przedstawia z franczyzą. Ale czy jest ona na każdą kieszeń? Zdecydowanie tak. Wiele systemów wymaga inwestycji nie większej niż 50 tys. zł. W 2009 roku w 56 proc. systemów kwota inwestycji nie przekraczała 100 tys. zł. Zaledwie 5 proc. systemów franczyzowych wymaga inwestycji większej niż 500 tys. zł. W 2009 roku średnia kwota inwestycji kształtowała się ogółem na poziomie 264 tys. zł, a przychody w punktach franczyzowych wynosiły średnio 169 tys. zł.

Opr. Maja Święcka