Badanie obejmowało pięć głównych kategorii: oszczędność, samokontrola, otwartość na próbowanie nowych produktów, porównywanie produktów (w sklepie i w internecie) oraz zdobywanie informacji o artykułach przed zakupem. Polscy konsumenci zajęli pierwsze miejsca w dwóch z pięciu kategorii.
Z badania wynika, że Polacy dokonujący codziennych zakupów radzą sobie doskonale w trzech kategoriach; w dwóch są nieco słabsi:
Polacy najrzadziej wydają pieniądze pod wpływem impulsu. Dużą odporność na nieplanowane zakupy wykazują także Włosi i Hiszpanie. W obliczu atrakcyjnej promocji czy innego impulsu bezradni okazują się Węgrzy i Szwedzi. Pomimo tego konsumenci z tych dwóch nacji są najbardziej oszczędni. Najmniej liczą się z pieniędzmi Brytyjczycy i Włosi, a Polacy znajdują się pod tym względem na siódmym miejscu.
Drugą zwycięską kategorią badania okazała się w przypadku Polaków otwartość na próbowanie produktów alternatywnych marek. Najbardziej przywiązani do marek są Węgrzy i Brytyjczycy. Ci ostatni, chociaż zajęli ostatnie miejsce w rankingu mają jedną cechę, która ratuje ich honor: są świetni w porównywaniu różnych produktów w sklepach. W tej kategorii Wielka Brytania zdobyła pierwsze miejsce w Europie. Polacy zajęli pod tym względem trzecie miejsce, a najmniej przejmowali się porównywaniem produktów i ich cen Hiszpanie i Niemcy. Z kolei właśnie niemieccy i węgierscy konsumenci należą do osób, które z powodzeniem „drążą” informacje na temat produktów przed zakupem. Polakom daleko do metodyczności ich sąsiadów, zaś najmniej uwagi temu aspektowi poświęcają Brytyjczycy i Hiszpanie.
Badanie wykazało, że kobiety i mężczyźni mają równy ogólny iloraz „zakupowej inteligencji”. Mężczyznom łatwiej przychodzi unikanie zakupów impulsowych, natomiast kobiety bardziej świadomie trzymają wydatki w ryzach. Mężczyźni z większą chęcią zdobywają informacje o produktach i porównują je, zarówno przed zakupami, jak i w ich trakcie.
Badanie pokazuje, że najbardziej inteligentni kupujący to ci, którzy skrupulatnie zbierają informacje - w internecie lub porównując sklep ze sklepem przed dokonaniem zakupu. Na drugim biegunie znajdują się osoby o niskim „zakupowym IQ”, które nie potrafią wyznaczyć sobie budżetu na zakupy, regularnie ulegają pokusie zakupów impulsowych i rzadko zbierają informacje, by uzyskać pewność, że w ramach swych możliwości kupują to, co najlepsze.
Zdaniem Małgorzaty O’Shaughnessy, dyrektor generalnej Visa Europe w Polsce konsumenci w badanych krajach, w tym także zwycięzcy w rankingu Polacy ciągle jeszcze mogą doskonalić swoje „zakupowe IQ”. Gdziekolwiek na świecie ludzie coś kupują, w sklepie czy w internecie, chcą mieć zagwarantowany łatwy i szybki dostęp do własnych pieniędzy. Visa ma świadomość, że konsumenci potrzebują szybkiego, niezawodnego i bezpiecznego systemu płatności - czy dotyczy to kart debetowych, czy kredytowych - aby mogli poświęcić czas na wyszukiwanie i wybieranie najlepszych przedmiotów codziennego użytku – stwierdziła Małgorzata O’Shaughnessy.
„Zakupowe IQ” jest najwyższe we wszystkich krajach, gdy chodzi o urządzenia elektroniczne i telefony komórkowe, gdyż produkty te są droższe, co skłania kupujących do zebrania informacji przed zakupem i zastanowienia się nad ceną.
„Zakupowe IQ” osiąga najniższy poziom w odniesieniu do żywności i odzieży, co ma związek z zakupami impulsowymi i walką o zachowanie kontroli nad domowym budżetem, której przejawem jest dawanie priorytetu względom cenowym.
Zakupowe IQ dla każdego kraju uzyskano według następującego wzoru:
Średnie zakupowe IQ = oszczędność + samokontrola + otwartość na zmiany i nowe produkty + gotowość do porównywania produktów + zdobywanie informacji przed zakupem
Ranking „zakupowego IQ” obejmujący dziewięć badanych państw europejskich przedstawia się następująco:
1. Polska
2. Francja
3. Czechy
4. Niemcy
5. Szwecja
6. Węgry
7. Hiszpania
8. Włochy
9. Wielka Brytania
Maciej Gajewski
