Raport

Rynek napojów bezalkoholowych w Polsce

Środa, 15 kwietnia 2015 Autor: Monika Kociubińska, HURT & DETAL Nr 04/110. Kwiecień 2015
Wraz z nadejściem wiosny na znaczeniu zyskuje cała „płynna” kategoria, zaczynając od wód oraz napojów, przez soki, nektary, syropy, na napojach energetycznych i izotonicznych kończąc. Jest to segment, na który każdy detalista powinien szczególnie zwrócić uwagę właśnie w tym okresie. Propozycje producentów, wybory konsumentów, a także relacje innych detalistów zdecydowanie w tym pomogą!
Tuż po spadku wartości całej kategorii w 2013 roku o 1,1% nastąpił zdecydowany zwrot akcji, ponieważ już w 2014 roku odnotowany został wzrost wynoszący 3,5% do roku poprzedniego, co daje wartość wysokości 12,4 mld zł. Na popularności zyskują przede wszystkim takie produkty jak soki i nektary, napoje energetyczne oraz wody butelkowe – podaje Coca-Cola HBC za firmą badawczą Nielsen.
Napoje gazowane, podobnie jak pozostałe kategorie, charakteryzują się bardzo silną sezonowością sprzedaży, latem sprzedaje się ich o ponad 50% więcej niż w zimnych miesiącach. Nieco mniejszą wrażliwość na zmiany temperatury obserwujemy w przypadku soków, których sprzedaż latem jest wyższa tylko o około 10%. Najsilniejsze sezonowe różnice w sprzedaży występują w przypadku wód mineralnych, napojów energetyzujących oraz izotonicznych.
Jak wynika z danych Centrum Monitorowania Rynku za okres styczeń 2014 – maj 2014 – w sklepach małoformatowych do 300 mkw. możemy wybierać spośród ok. 30 wariantów napojów gazowanych, ok. 60 wariantów soków oraz nektarów owocowych i napojów niegazowanych, ok. 15 wariantów wody mineralnej bez smaku, ok. 10 wariantów wody smakowej, ok. 7 wariantów herbaty mrożonej oraz 4 warianty syropów. Średnia wartość transakcji dla badanego segmentu to ok. 3,8 zł.

Napoje gazowane

Jedną z kluczowych kategorii na tym rynku są napoje gazowane, które odpowiadają za ponad 30% wartości sprzedaży całego segmentu niezależnie od pory roku – informuje CMR.
Według badań konsumenckich Millward Brown (styczeń 2014 – grudzień 2014) napoje gazowane spożywa 63,3% badanych respondentów, z czego częściej niż raz dziennie spożywa je 5,96%, raz dziennie 9,95%, 5-6 razy w tygodniu – 10,83%, 3-4 razy w tygodniu 19,93%, 2 razy w tygodniu 22,02% oraz raz w  tygodniu lub rzadziej 31,24%.
Coca-Cola, która odpowiada za ok. 15% wartości sprzedaży na rynku napojów bezalkoholowych i jednocześnie jest najlepiej sprzedającą się marką wśród swojej kategorii produktów gazowanych, jest dostępna w niemalże każdym sklepie małoformatowym. Z kolei konkurencyjna marka Pepsi z udziałami na poziomie nieco niższym niż 10%, jest dostępna w ok. 85% sklepów sprzedających napoje. Wśród najlepiej rotujących produktów w tej kategorii wyróżniamy Coca-Colę 2,25 l oraz 1 l i Pepsi 2,25 l. Szeroką dystrybucją cieszą się marki takie jak Kubuś, Tymbark oraz Żywiec Zdrój – są dostępne w ponad 90% sklepów małoformatowych do 300 mkw. – podaje CMR.
Nie należy zapominać o tzw. energetykach, które obecnie generują ok. 10% wartości łącznej sprzedaży napojów. Jak wynika z danych CMR – najczęściej wybieraną marką spośród wachlarza produktów tej kategorii jest Black, sięga po nią co piąty entuzjasta energetyków, często również są wybierane marki takie jak Red Bull oraz Tiger.

Wody mineralne

Segment ten charakteryzuje się przede wszystkim rosnącą popularnością, która spowodowana jest głównie wzrostem świadomości konsumentów, którzy wybierają naturalne wody mineralne i źródlane, zamiast przetworzonych napojów z dużą zawartością cukru.
Analizując ten rynek obserwujemy dominację butelek o pojemności  1,5 l, które w ostatnich miesiącach były odpowiedzialne za ¾ wolumenu sprzedaży tej grupy produktowej. Największą popularnością wśród konsumentów cieszy się Muszynianka 1,5 l naturalnie gazowana oraz Żywiec Zdrój niegazowany 1,5 l – podaje CMR.
Według badań Millward Brown (styczeń 2014 – grudzień 2014), wody mineralne niegazowane to kategoria, której spożycie zadeklarowało 57,40% badanych respondentów, z czego codziennie – 49,80%, 5-6 razy w tygodniu – 11,27%, 3-4 razy w tygodniu – 14,28%, 2 razy w tygodniu – 4,63%, 2-3 razy w miesiącu – 4,45%, a także raz w miesiącu lub rzadziej – 4,55%.
Woda mineralna gazowana to kategoria, której spożycie zadeklarowało 51% badanych respondentów, z czego codziennie – 32,60%, 5-6 razy w tygodniu – 11,01%, 3-4 razy w tygodniu – 19,01%, 2 razy w tygodniu 16,64%, raz w tygodniu – 7,79%, 2-3 raz w miesiącu – 6,75% oraz raz w miesiącu lub rzadziej – 6,19% – wynika z badań Millward Brown.
Millward Brown przeprowadził również badania dotyczące wody smakowej, z których wynika, że sięga po nią 30,90% badanych respondentów, z czego codziennie 9,74%, 5-6 razy w tygodniu – 8,16%, 3-4 razy w tygodniu – 15,16%, 2 razy w tygodniu – 22,61%, raz w tygodniu – 14,36%, 2-3 razy w miesiącu – 16,61% i raz w miesiącu lub rzadziej – 13,36%.

Soki, nektary

Wśród asortymentu soków oraz nektarów serca Polaków podbija marka Tymbark, Hortex oraz Kubuś. Najlepiej sprzedającymi się produktami są: Tymbark Pomarańczowy 1 l i Multiwitamina 1 l, Hortex Pomarańczowy 1 l oraz Kubuś banan, marchew, jabłko 900ml – podaje CMR.
Z badań Millward Brown wynika, że spożycie niegazowanych napojów, soków owocowych i warzywnych zadeklarowało 63,30% badanych respondentów, z czego częściej niż raz dziennie – 5,96%, raz dziennie – 9,95%, 5-6 razy w tygodniu – 10,83%, 3-4 razy w tygodniu – 19,93%, 2 razy w tygodniu – 22,08% oraz raz w tygodniu lub rzadziej – 31,24%.
Na uwagę zasługuje również rynek syropów, który wciąż się rozwija. Herbapol oraz Agos-Nova – liderzy w tej kategorii proponują wiele nowości na różne pory roku. Latem powodzeniem cieszą się smaki orzeźwiające idealne w połączeniu z wodą, zimą doskonale rotują syropy o smakach tradycyjnych bądź funkcjonalne ze zdrowotnymi właściwościami.

Orzeźwienie w letnie dni

Dobrze skomponowana oferta powinna dotyczyć szerokiego wyboru wśród soków, napojów gazowanych i niegazowanych, wód mineralnych, a także syropów czy energetyków zarówno w większych pojemnościach jak i mniejszych. Taki właśnie asortyment znajduje się w sklepie położonym na obrzeżach Poznania, przy ul. Trzebiatowskiej, gdzie Tomasz Jankowski – były właściciel, po przekazaniu sklepu żonie – w dalszym ciągu dba o to, by na półkach nie zabrakło produktów, po które chętnie sięgają klienci. „W okresie wiosenno-letnim zwracam szczególną uwagę na tę kategorię, również poszerzam asortyment o typowo letnie produkty, do których należą wody mineralne oraz napoje gazowane. Na uwagę zasługują wtedy te w wersji schłodzonej, co powoduje konieczność uzupełniania ich w lodówkach nawet parę razy dziennie” – przyznaje Tomasz Jankowski. Oprócz tego w lodówkach znajdują się także napoje energetyczne oraz izotoniczne takie jak Oshee, Powerade, również Aloe Drink Vera, który mimo wysokiej ceny zyskał już swoich klientów. Wybory wód mineralnych oraz napojów gazowanych dotyczą przede wszystkim marek takich jak: Coca-Cola, Pepsi, Schweppes, Kinley, Sprite, Zbyszko, Hellena, Cisowianka, Primavera, Muszyna oraz Żywiec Zdrój.
Natomiast w okresie jesienno-zimowym najczęściej wybierane są soki i napoje niegazowane. Jak przyznaje właściciel – „często mylone przez klientów są obie kategorie, ponieważ produkty ze 100% zawartością soku oraz nektary są droższe, klienci wybierają natomiast tańsze produkty w kartonach”. Hortex, Cappy, Tymbark, Costa, Caprio, Garden, a także Fortuna to wybory klientów w poznańskim sklepie.
Napoje bezalkoholowe to ważna kategoria zajmująca znaczną część na półkach sklepowych, a jej ekspozycja powinna być dopasowana do środowiska konsumenckiego. „Jeśli produkt słabo się sprzedaje, wystarczy ustawić go w innym miejscu, natomiast artykuły które klienci znają i kupują notorycznie mogą być ustawione w mniej widocznej lokalizacji” – informuje detalista.

Woda dla zdrowia

Wysoka sprzedaż napojów cieszy pracowników typowo osiedlowego sklepu w Poznaniu, gdzie klientami są w głównej mierze ludzie młodzi, małżeństwa, bądź studenci oraz dzieci. „Po dokonywanych zakupach w naszym sklepie można śmiało określić jakich produktów oczekują mieszkańcy. Są to przede wszystkim markowe produkty posiadające renomę oraz wysoką jakość, z czym wiąże się nie koniecznie niska cena” – informuje ekspedientka Ewa Ruta.
Nic więc dziwnego, że na półkach istotne miejsca zajmują wszystkie wiodące marki, soki: Hortex, Tymbark, Cappy, wody mineralne: Żywiec Zdrój, Cisowianka, Nałęczowianka, Muszynianka, napoje gazowane: Coca–Cola, Pepsi, Sprite, Fanta, Hoop Cola, Zbyszko, napoje energetyczne i izotoniczne: Red Bull, Black, Tiger, N-Gine, Powerade oraz syropy: Herbapol, Paola i Łowicz.
„Posiadamy również soki 100% i są one najczęściej jednodniowe, bądź z krótkimi terminami do spożycia bez konserwantów w szklanych butelkach. Są one dość drogie, jednak nasi klienci je polubili” – informuje ekspedientka. Społeczeństwo młode coraz częściej wybiera produkty bez konserwantów, dbając o zdrowie, uprawiając sporty.Widać to w kategorii wód mineralnych, w sklepie „Oaza smaków”, gdzie 80% sprzedaży stanowią te w wersji niegazowanej.
Jeśli chodzi o kategorię napojów gazowanych, to poza większymi pojemnościami np. 2 l, mieszkańcy często kupują również puszki oraz małe butelki ze względu na praktyczność, np. w drodze do pracy czy szkoły. Ta sama tendencja dotyczy wód, które oprócz standardowych pojemności 1,5, 1,75 lub 2 l, zyskują znaczenie w małych  butelkach – 0,33 oraz 0,5 l, jak i dużych baniakach 5 i 6 l.
W tej kategorii, latem bardzo istotne jest posiadanie odpowiednio dużego miejsca na zapleczu. Sklep sieci Odido posiada niewielką powierzchnię magazynową i, jak informuje ekspedientka, napoje latem muszą być dowożone codziennie. Jest to dosyć uciążliwe, jednak z racji ograniczonego miejsca nie ma możliwość magazynowania dużych ilości.

Duże pojemności

Maria Nadolna prowadzi sklep spożywczy zlokalizowany w  samym centrum Szamotuł, a więc przyciąga nie tylko okolicznych mieszkańców, ale również osoby przechodnie. W sprzedaży napojów, soków i wód, właścicielka widzi same pozytywne aspekty zwłaszcza, że niedawno w sąsiedztwie powstała siłownia, która jak wspomina spowodowała  zwiększenie sprzedaży zwłaszcza wód mineralnych oraz izotoników. Marki: Żywiec Zdrój, Nałęczowianka, Muszynianka, Primavera, Cisowianka wybierane są najczęściej – zarówno gazowane jak i wersje niegazowane. „Latem zyskują na znaczeniu również wody smakowe, marki które zwykle posiadam w tej kategorii to Żywiec Zdrój oraz Nałęczowianka. W okresie tym napoje te kupowane są często całymi zgrzewkami, ponieważ organizm ma większe potrzeby, co wpływa na konieczność zwiększenia częstotliwości oraz wielkości zamówień” – informuje detalistka. W lodówkach pani Maria stara się mieć duży wybór, przede wszystkim Coca-Cola oraz Pepsi w puszkach, a także inne napoje, soki, wody w mniejszych pojemnościach ze względu na ograniczone miejsce. Klienci pytają również o duże pojemności schłodzonych wód, dlatego też na zapleczu ustawiona jest lodówka, w której umieszczone są większe butelki. Również do dzieci skierowany jest szeroki wybór napojów, a mianowicie cały asortyment Kubusi: Kubuś Go, Kubuś Play, Kubuś Waterrr, napoje owocowe: Grapcio, Roko, Jupik, Tymbark oraz wody mineralne: Nałęczowianka, Żywiec Zdrój i Aquarel. „Często sklep odwiedzają dzieci, które chętnie sięgają po produkty typowe dla nich, czyli o mniejszej pojemności, w wygodnej butelce oraz ze szczelnym zamknięciem z tzw. dzióbkiem” – dodaje pani Maria.

Właścicielka sklepu przyznała również, że planuje zmianę rozmieszczenia produktów w sklepie, ponieważ uważa, że to jest dobre rozwiązanie, co w efekcie końcowym przyniesie pozytywne zmiany. Ustawienie produktów ma bardzo duże znaczenie, dlatego musi być  zrobione z rozmysłem. A w okresie wiosenno-letnim napoje będą szczególnie widoczne!
Monika Kociubińska

tagi: raport, napoje bezalkoholowe, soki, nektary, syropy,